Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

Nauwkeurig steenstortwerk in Noorwegen

  • 30.000 ton zand aangebracht
  • 160.000 ton steen geïnstalleerd
  • werkdiepte 160 meter
  • 2 zeemijl ten westen van het Noorse eiland Fedje

Vanaf het moment dat het wrak van de onderzeeër uit de Tweede Wereldoorlog in de buurt van het Noorse eiland Fedje werd ontdekt, stond de Norwegian Coastal Administration (NCA) voor een dilemma. Het wrak bestaat uit twee delen en bevat ongeveer 67 ton giftig kwik. Dit giftige metaal heeft zich verspreid over een gebied van 30.000 vierkante meters. De boeg van het wrak ligt op een steile helling en moest daarom worden gestabiliseerd. Het verstrekken van de opdracht aan Van Oord voor counterfill (aanbrengen van een fundatie), was de eerste maatregel die NCA nam om te voorkomen dat het giftige kwik zich verder in het milieu verspreidt.

Bewogen geschiedenis

Op 9 februari 1945, tijdens Tweede Wereldoorlog, werd de Duitse onderzeeër U-864 op pad gestuurd naar bondgenoot Japan. Aan boord bevond zich 67 ton kwik in stalen vaten, bedoeld voor de munitie-industrie, maar de onderzeeër heeft zijn bestemming nooit bereikt. Een Britse onderzeeër torpedeerde de U-864 bij de Noorse kust, waardoor deze in tweeën werd gespleten en naar de zeebodem zonk. Pas in 2003 werd het wrak op een diepte van 160 meter gevonden, slechts enkele kilometers uit de kust van het eiland Fedje.

Uitdagende omstandigheden

De counterfill legt een beschermlaag over de vervuilde zeebodem en zorgt ervoor dat de boeg van het wrak wordt gestabiliseerd. Van de NCA mocht er maximaal 220 milliliter (ongeveer één drinkglas) kwik tijdens de werkzaamheden vrijkomen. Het was dan ook van cruciaal belang om uiterst nauwkeurig te werken. Van Oord koos ervoor om eerst een laag zand aan te brengen om de verstoring van de vervuilde zeebodem te voorkomen. Deze ingenieuze oplossing was, samen met de grondige risicoanalyse en onze expertise om aan de strikte milieucriteria te voldoen, de belangrijkste reden voor de opdrachtgever om het project aan ons toe te kennen.

We hebben de opdracht aan Van Oord gegeven vanwege de kwaliteit die zij leveren en hun aanpak van de risico’s. De NCA is bijzonder tevreden over de professionaliteit van de medewerkers.

Hans Petter Mortensholm, Projectleider Norwegian Coastal Administration (NCA)

Speciaal ontworpen diffusor

Om de laag zand op een diepte van 160 meter nauwkeurig aan te kunnen brengen, heeft Van Oord haar expertise, jarenlange waterbouwkundige ervaring en Marine ingenuity ingezet om speciaal voor deze klus een diffusor te ontwikkelen. De diffusor werd aan de FPROV (Fall Pipe Remotely Operated Vehicle) van valpijpschip Stornes gemonteerd. Het schip bracht een zandlaag van 30.000 ton aan. Deze laag zand van ongeveer een halve meter dik werd vervolgens bedekt met 160.000 ton steen.

Meten is weten

Het installeren van een counterfill is een routineklus voor Van Oord. De aanwezigheid van een wrak, giftig kwik en de daarmee samenhangende strenge milieu-eisen maakten dit project echter tot een unieke uitdaging. Meten en monitoren vormden daarom een cruciaal aspect in de uitvoering ervan. Het NIVA (Norwegian Institute for Water Research) werd in de arm genomen om de meet- en monitoringactiviteiten uit te voeren. Er werd een milieumonitoringschip ingezet om de milieu- en geotechnische meetapparatuur in en rond het werkgebied te installeren. Tijdens de installatie van de counterfill verzamelde en analyseerde dit schip alle data van de geïnstalleerde meetapparatuur.

De combinatie van onderzees steenstorten en gespecialiseerde milieu- en geotechnische monitoring maakte dit tot een uniek en zeer uitdagend project. De opdrachtgever kreeg waar hij om vroeg. We hebben het wrak gestabiliseerd met het aanbrengen van een counterfill zonder verdere milieuvervuiling.

Marcel Tuin, project manager
Marcel Tuin, project manager
Extra informatie
  • Begindatum
    Mei 2016
  • Einddatum
    Juni 2016
  • Locatie
    2 zeemijl ten westen van het Noorse eiland Fedje
  • Business Unit
    Offshore
  • Opdrachtgever
    Norwegian Coastal Administration